Cập nhật Quy định về PCCC đối với chợ mới nhất 2025

Chợ là nơi tập trung đông người, hàng hóa đa dạng và nhiều vật liệu dễ cháy, vì vậy việc tuân thủ Quy định về PCCC đối với chợ là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ tiểu thương, khách mua sắm và tài sản. Bài viết này tổng hợp rõ ràng các hạng mục cần có theo Quy định PCCC chợ: tổ chức lối thoát nạn, chiếu sáng sự cố, hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy tại chỗ, an toàn điện, quản lý kho và kế hoạch vận hành kiểm tra định kỳ.

I. Tổng quan và phạm vi áp dụng Quy định về PCCC đối với chợ

Quy định về PCCC đối với chợ là hệ yêu cầu kỹ thuật và tổ chức nhằm bảo đảm an toàn cho tiểu thương, khách mua sắm và tài sản trong không gian có mật độ người và hàng hóa cao. Chợ truyền thống, chợ đầu mối, chợ trung tâm thương mại kết hợp, khu ki-ốt, khu ẩm thực trong chợ, bãi xe và kho trung chuyển đều thuộc phạm vi phải tuân thủ.

Dù quy mô lớn hay nhỏ, đơn vị quản lý chợ cần xây dựng phương án tổng thể, lắp đặt thiết bị phù hợp và duy trì vận hành theo Quy định PCCC chợ để giảm thiểu rủi ro và đáp ứng kiểm tra định kỳ.

Đặc thù của chợ là sự đa dạng mặt hàng: vải sợi, giấy bao bì, lương thực khô, hóa mỹ phẩm, đồ gia dụng, điện gia dụng, khu ẩm thực dùng bếp, kho trung chuyển carton và khu giao nhận hàng liên tục. Những yếu tố này tạo nên nguy cơ phát sinh lửa và khói nếu bố trí thiếu kiểm soát. Do đó, mọi kế hoạch phải dựa trên bốn trụ cột: phòng ngừa, phát hiện sớm, thoát nạn an toàn và dập lửa kịp thời. Khi bốn trụ cột được tổ chức đồng bộ theo Quy định về PCCC đối với chợ, vài phút đầu của sự cố sẽ được tận dụng tốt để ngăn lan cháy.

Phạm vi áp dụng bao gồm chợ do địa phương quản lý, chợ tư nhân, chợ tạm hợp thức hóa, khu ki-ốt ngoài trời có mái che, khu ẩm thực tập trung và kho bãi phụ trợ. Trong mọi trường hợp, trách nhiệm của ban quản lý chợ là lập hồ sơ, triển khai hạ tầng và duy trì kiểm tra thường xuyên theo Quy định PCCC chợ.

II. Rủi ro đặc thù và yêu cầu nền tảng theo Quy định PCCC chợ

1. Nhận diện nhóm hàng nguy cơ cao

• Hàng vải sợi, chăn ga, quần áo, rèm, thảm và mút trang trí có tốc độ bắt lửa nhanh, sinh nhiều khói.
• Giấy, carton, bao bì nhựa tại ki-ốt đóng gói và kho trung chuyển dễ tạo đám cháy lớn nếu xếp sát trần.
• Hóa mỹ phẩm, sơn, dung môi nhẹ ở một số quầy cần tách khu, có biển cấm lửa và bình phù hợp.
• Điện gia dụng, sạc pin, đèn treo, quạt treo tường là nguồn sinh nhiệt nếu quá tải hoặc dây dẫn kém chất lượng.
• Khu ẩm thực sử dụng bếp chiên rán, lò nướng, bình gas, điện công suất lớn cần biện pháp kiểm soát riêng.

Việc lập danh mục rủi ro giúp ban quản lý chọn đúng giải pháp theo Quy định về PCCC đối với chợ, tránh dàn trải chi phí và tập trung vào khu vực nguy hiểm nhất.

2. Phân khu công năng và khoảng cách an toàn

• Tách khu vải – may mặc, khu hóa mỹ phẩm, khu điện máy, khu ẩm thực, khu kho bao bì và khu giao nhận.
• Giữ hành lang nội bộ thông thoáng, không đặt sạp tạm chắn tuyến di chuyển.
• Kho trung chuyển không xếp chạm trần, chừa ô thoáng để khói thoát khi có sự cố.

Phân khu rõ ràng là yêu cầu nền tảng của Quy định PCCC chợ. Mỗi khu cần ghi rõ chủng loại bình, vị trí nút ấn khẩn và tuyến thoát gần nhất.

3. Hạ tầng thoát nạn và tải người

• Thiết kế bề rộng lối chính và lối phụ phù hợp lưu lượng người trong giờ cao điểm.
• Cửa thoát mở theo chiều thoát, có tay co hoạt động êm, không khóa trái trong giờ mở cửa.
• Đèn chỉ dẫn thoát nạn tại đầu lối, điểm rẽ, cửa ra; đèn sự cố có nguồn dự phòng theo thời gian yêu cầu.

Các hạng mục này là “xương sống” trong Quy định về PCCC đối với chợ vì quyết định thành công của sơ tán khi có khói.

III. Thiết kế mặt bằng, thoát nạn và chiếu sáng theo Quy định về PCCC đối với chợ

1. Tổ chức tuyến thoát nạn liên tục

• Bản đồ thoát nạn treo tại các cổng, nút giao, có dấu vị trí hiện tại để tiểu thương và khách dễ nhận biết.
• Không bày hàng vượt khỏi ranh sạp để lấn lối; biển nhắc nhở tại khu hay tái phạm.
• Bố trí điểm tập kết an toàn ngoài nhà, có biển chỉ dẫn rõ ràng.

2. Chiếu sáng chỉ dẫn và chiếu sáng sự cố

• Đèn chỉ dẫn mũi tên và ký hiệu thoát nạn nhìn thấy từ xa; thay thế kịp thời khi mờ, lỗi bóng.
• Đèn sự cố đủ độ rọi cho hành lang, buồng thang, cửa thoát và điểm giao cắt.
• Nguồn dự phòng đáp ứng thời gian tiêu chuẩn; ghi nhật ký thử đèn định kỳ.

3. Kiểm soát trần treo, biển quảng cáo và treo móc

• Không che đầu báo khói, đèn chỉ dẫn, chuông báo động bằng biển trang trí hoặc hàng treo.
• Giữ khoảng cách an toàn giữa đèn chiếu điểm và vật liệu dễ cháy như vải, mút, nhựa.
• Vệ sinh bụi cho máng cáp, đèn và quạt trần để tránh nhiệt tích tụ.

4. Khu vực bãi xe và đường cho xe chữa cháy

• Bãi xe bố trí lối vào ra thuận tiện, không chắn đường cho xe chữa cháy tiếp cận.
• Biển chỉ dẫn trụ cứu hỏa, họng nước vách tường và điểm lấy nước rõ ràng.

Thiết kế hợp lý giúp Quy định PCCC chợ đi vào thực tế, rút ngắn thời gian phản ứng khi có sự cố.

IV. Hệ thống kỹ thuật bắt buộc theo Quy định PCCC chợ

1. Hệ thống báo cháy tự động

• Đầu báo khói cho gian hàng, hành lang, kho; đầu báo nhiệt cho khu ẩm hoặc khu ẩm thực để giảm báo giả.
• Chuông hoặc còi phủ âm toàn khu chợ; có loa thông báo để hướng dẫn sơ tán.
• Nút ấn khẩn tại lối giao nhận, gần cửa thoát chính và các nút giao hành lang.
• Tủ trung tâm đặt nơi có người trực, hiển thị vùng để định vị nhanh điểm báo.

Hệ báo cháy là thành phần cốt lõi của Quy định về PCCC đối với chợ nhằm phát hiện sớm, mua thời gian cho lực lượng tại chỗ.

2. Phương tiện chữa cháy tại chỗ

• Bình bột ABC dọc tuyến giao thông nội bộ, tại cửa ra và các khu hàng vải, giày dép, giấy.
• Bình CO₂ tại khu tủ điện, quầy thu ngân, khu điện máy; chăn chữa cháy cho khu ẩm thực.
• Bảng hướng dẫn thao tác ngắn gọn treo kèm từng vị trí bình để ai cũng có thể sử dụng.

3. Hệ nước chữa cháy trong nhà và ngoài nhà

• Họng nước vách tường bố trí theo lưới bảo vệ, cuộn vòi và lăng phun đầy đủ, dễ tiếp cận.
• Trụ cứu hỏa ngoài nhà ở vị trí xe chữa cháy lấy nước thuận tiện.
• Trạm bơm chữa cháy gồm bơm chính, bơm dự phòng và bơm bù; có hệ giám sát áp lực và báo lỗi.

4. An toàn điện và quản lý tải

• Chia mạch theo nhóm tải: chiếu sáng, ổ cắm dịch vụ, khu ẩm thực, quạt – bơm; dán nhãn phân mạch rõ ràng.
• Dây dẫn đúng tiết diện, đầu cốt siết chặt; hạn chế ổ nối tiếp và dây kéo dài tự phát của tiểu thương.
• Đo nhiệt đầu cốt định kỳ để phát hiện điểm nóng; thay thế thiết bị xuống cấp kịp thời.

5. Thông gió và thoát khói

• Khu ẩm thực có quạt hút và ống dẫn phù hợp, không thổi hơi nóng vào lối thoát.
• Khu kho và hành lang có ô thoáng, lam thoát nhiệt hoặc quạt hút khói theo thiết kế.

6. Kho, bãi và giao nhận hàng

• Kho bao bì giấy và carton xếp cách trần, không che đèn, đầu báo, cửa thoát.
• Khu giao nhận luôn chừa lối đi, không chất hàng chắn cửa cuốn và khu vực họng nước.

Khi các hệ thống vận hành ổn định theo Quy định PCCC chợ, khả năng xử lý đám cháy ban đầu tăng rõ rệt, hạn chế lan sang dãy sạp liền kề.

V. Vận hành, hồ sơ và kiểm tra định kỳ theo Quy định về PCCC đối với chợ

1. Bộ hồ sơ vận hành sống

• Nội quy phòng cháy chữa cháy ngắn gọn đặt ở lối vào, khu quản lý và khu ẩm thực.
• Phương án chữa cháy và thoát nạn có sơ đồ phân khu, tuyến thoát, vị trí bình, họng nước, nút ấn, tủ trung tâm.
• Danh mục thiết bị, lịch bảo trì và sổ kiểm tra định kỳ theo tháng, quý, năm.
• Quy định sử dụng điện, quy định khu ẩm thực, quy định treo móc – trang trí trần, quy trình công việc nóng khi sửa chữa.

Hồ sơ được cập nhật theo thay đổi mặt bằng, giúp kiểm tra thuận lợi và bảo đảm tuân thủ Quy định PCCC chợ.

2. Phân công lực lượng tại chỗ

• Ban quản lý chợ tổ chức đội PCCC cơ sở trực ca, nắm rõ nút ấn, bình, lối thoát, họng nước.
• Mỗi dãy sạp có người đầu mối phụ trách nhắc nhở không lấn chiếm lối và không che đèn chỉ dẫn.
• Đào tạo tiểu thương thao tác bình, cách hô hoán và dẫn khách theo đèn chỉ dẫn.

3. Lịch kiểm tra định kỳ

• Hằng ngày kiểm tra lối thoát, đèn chỉ dẫn, đèn sự cố và tình trạng lấn chiếm hành lang.
• Hằng tuần thử chuông, nút ấn khẩn, quan sát đèn báo ở đầu báo và tủ trung tâm.
• Hằng tháng vệ sinh đầu báo, đo nhiệt tủ điện, chạy thử bơm chữa cháy, rà soát hạn dùng của bình.

4. Diễn tập theo kịch bản thực tế

• Chập ổ cắm tại dãy hàng điện gia dụng vào giờ cao điểm.
• Khói mỏng từ kho carton do tủ điện cũ sinh nhiệt.
• Sự cố dầu bùng lửa tại khu chiên rán ở khu ẩm thực.

Diễn tập định kỳ giúp lực lượng tại chỗ phối hợp nhịp nhàng, phù hợp tinh thần của Quy định về PCCC đối với chợ.

5. Những lỗi thường gặp và biện pháp khắc phục

• Chắn lối thoát. Kẻ vạch, treo biển nhắc, kiểm tra đầu – cuối ca để duy trì thông thoáng.
• Che đầu báo và đèn chỉ dẫn. Quy định khoảng trống dưới trần, không treo banner trái phép.
• Ổ nối tiếp tự phát. Chuẩn hóa ổ công nghiệp, chia mạch theo khu, xử lý nghiêm tái phạm.
• Bình sai loại, quá hạn. Dán nhãn vị trí, kiểm tra hàng tháng, thay đúng thời điểm, huấn luyện thao tác.
• Kho lẫn với tủ điện. Tách khu, chừa khoảng cách, gắn biển cảnh báo.

Khắc phục sớm giúp chợ đáp ứng Quy định PCCC chợ, giảm rủi ro trong giờ đông khách.

VI. Lộ trình triển khai và kêu gọi lắp đặt hệ thống chuẩn Quy định PCCC chợ tại VinaSafe

1. Lộ trình triển khai thực tiễn

1. Khảo sát hiện trạng và lập bản đồ rủi ro gồm tuyến thoát, vị trí đèn, báo cháy, bình, họng nước, tủ điện, khu ẩm thực, kho và bãi xe.
2. Thiết kế bố cục và hệ thống theo Quy định về PCCC đối với chợ, thể hiện rõ phân khu, lưu lượng người, yêu cầu nguồn dự phòng.
3. Thi công gọn gàng, dán nhãn vị trí thiết bị, trám kín lỗ xuyên tường sàn, sắp xếp dây dẫn gọn trong máng cáp.
4. Chạy thử liên hoàn báo cháy – chiếu sáng sự cố – họng nước, đo độ rọi, kiểm tra áp lực bơm và hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu.
5. Ban hành nội quy, sơ đồ thoát hiểm, phân công lực lượng trực ca; tổ chức huấn luyện thao tác bình và quy trình báo động.
6. Thiết lập lịch bảo trì định kỳ, checklist tự kiểm và cơ chế cập nhật khi thay đổi sắp xếp mùa vụ.

2. Tối ưu chi phí và hiệu quả vận hành

• Ưu tiên hạng mục cốt lõi gồm tuyến thoát, đèn chỉ dẫn và sự cố, báo cháy, bình đúng loại, hệ nước tại khu trọng điểm.
• Chọn thiết bị có chứng nhận, phụ tùng sẵn có, dễ bảo trì để giảm chi phí vòng đời.
• Chuẩn hóa sơ đồ, vị trí bình và nội quy để tiểu thương dễ hiểu, dễ làm, đúng tinh thần Quy định PCCC chợ.

3. Liên hệ VinaSafe

Nếu bạn là ban quản lý chợ, chủ đầu mối hoặc đơn vị vận hành ki-ốt và cần chuẩn hóa theo Quy định về PCCC đối với chợ, hãy liên hệ VinaSafe để được tư vấn, thiết kế, thi công và bàn giao trọn gói. Chúng tôi triển khai giải pháp thực chất, dễ vận hành, đáp ứng kiểm tra và phù hợp ngân sách.

• Hotline 0877.114.114
• Địa chỉ 144 Nguyễn Văn Tạo, xã Long Thới, Huyện Nhà Bè, TP.HCM
• Website vinasafe.com.vn
• Fanpage VinaSafe.Official

VinaSafe sẵn sàng đồng hành lắp đặt hệ thống đúng chuẩn Quy định PCCC chợ, bảo đảm an toàn cho tiểu thương và khách mua sắm, giúp chợ vận hành ổn định và bền vững theo Quy định về PCCC đối với chợ.